علی رغم ظرفیت و پتانسیل بالای ایران در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفته است.سهم انرژیهای تجدیدپذیر در تولید برق ایران نسبتاً پایین بوده بهطوری که تنها کمتر از ۱۰ درصد از کل تولید برق کشور را تشکیل میدهد. این در حالی است که کشورهایی با پتانسیل کمتر از ایران، سهم بسیار بالاتری از انرژیهای تجدیدپذیر را در سبد انرژی خود دارند. در حال حاضر ظرفیت منصوبه انرژیهای تجدیدپذیر کشور ۱۱۶۳ مگاوات است که بر اساس برنامهریزیها و تکالیف قانونی این رقم را باید به ۱۲ هزار مگاوات برسد.
توسعه انرژی خورشیدی در ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، تابش خورشیدی بالا، و پتانسیلهای فراوان این منبع انرژی، از آیندهای امیدوارکننده برخوردار است. ایران با داشتن بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال و متوسط تابش سالانه بین ۴.۵ تا ۵.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع در اکثر نقاط کشور، یکی از بهترین مکانها در جهان برای تولید انرژی خورشیدی است.
این موضوع پتانسیل تولید انرژی خورشیدی در مقیاس بزرگ را فراهم میکند. همچنین هزینههای تولید برق از انرژی خورشیدی در دهههای اخیر بهطور قابل توجهی کاهش یافته است. با توجه به کاهش هزینه تجهیزات و فناوریهای مربوط به سلولهای خورشیدی، احداث نیروگاههای خورشیدی نسبت به گذشته اقتصادیتر شده و این روند همچنان ادامه دارد.وابستگی بیش از حد به منابع فسیلی و نیاز به کاهش انتشار گازهای گلخانهای، ایران را به سمت تنوعبخشی به سبد انرژی خود سوق داده است. انرژی خورشیدی بهعنوان یک منبع انرژی پاک و پایدار، میتواند به این تنوعبخشی کمک کند.
در اینجا به برخی از مهمترین پتانسیلهای ایران در این حوزه اشاره میکنیم:
1. انرژی خورشیدی:
- ایران با داشتن بیش از 300 روز آفتابی در سال، یکی از بهترین مناطق جهان برای بهرهبرداری از انرژی خورشیدی است.
- میزان تابش خورشیدی در بسیاری از مناطق ایران بسیار بالا است و این امر، امکان تولید برق خورشیدی با بازدهی بالا را فراهم میکند.
- مناطق کویری و کمآب ایران، به ویژه برای احداث نیروگاههای خورشیدی بزرگ، بسیار مناسب هستند.
2. انرژی بادی:
- ایران دارای مناطق بادخیز متعددی است که پتانسیل بالایی برای تولید برق بادی دارند.
- مناطقی مانند شمال شرق، شمال غرب، و جنوب ایران، از جمله مناطق با پتانسیل بالای انرژی بادی هستند.
- ظرفیت بالقوه انرژی بادی ایران، بسیار قابل توجه است و میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای برق کشور را تأمین کند.